Χειμερινή πεζοπορία: τι χρειάζεσαι για να μείνεις ασφαλής

Η ομάδα της Πεζοπαρέας · Ενημερώθηκε 4 Νοεμβρίου 2026 · 7 λεπτά ανάγνωση

Για χειμερινή πεζοπορία διάλεξε οργανωμένη εξόρμηση με βαθμό που ταιριάζει στην πείρα σου και ξεκίνα νωρίς, γιατί τον Δεκέμβριο η μέρα κρατάει περίπου 9,5 ώρες. Φόρα στρώσεις, σκούφο, γάντια και αδιάβροχες μπότες. Σε χιονισμένη πλαγιά χρειάζονται κραμπόν και πιολέ, και να ξέρεις να τα χρησιμοποιείς.

Τι αλλάζει τον χειμώνα στο βουνό;

Χειμερινή πεζοπορία δεν σημαίνει πάντα χιόνι. Πολλές εξορμήσεις του χειμώνα γίνονται σε χαμηλά βουνά, σε φαράγγια και σε νησιά, με λάσπη και κρύο αλλά χωρίς τεχνικές δυσκολίες. Όπου κι αν πας, κάποια πράγματα αλλάζουν σε σχέση με το καλοκαίρι.

• Λιγότερο φως. Στις 21 Δεκεμβρίου στην Αθήνα ο ήλιος βγαίνει γύρω στις 07:35 και δύει γύρω στις 17:10. Σε χαράδρες και βόρειες πλαγιές σκοτεινιάζει νωρίτερα.
• Περισσότερο κρύο όσο ανεβαίνεις: περίπου 0,6 °C λιγότερο ανά 100 μέτρα, και ο αέρας το κάνει να φαίνεται ακόμα χειρότερο.
• Πάγος το πρωί στα σκιερά σημεία, ακόμα και χαμηλά.
• Χιόνι που κρύβει το μονοπάτι και τη σήμανση.
• Πιο αργός ρυθμός: η ίδια διαδρομή στο χιόνι θέλει περισσότερες ώρες.

Τι σημαίνουν οι βαθμοί Χ1–Χ3 στις χειμερινές εξορμήσεις;

Κάποιοι σύλλογοι γράφουν τις χειμερινές εξορμήσεις με Χ και έναν αριθμό, δίπλα στον κανονικό βαθμό δυσκολίας (ΒΔ). Δεν υπάρχει κοινός ορισμός για όλους, γι' αυτό ο πίνακας δείχνει τη γενική λογική και τον τελευταίο λόγο τον έχει πάντα ο αρχηγός της εξόρμησης.

Τι εξοπλισμό χρειάζομαι για πεζοπορία στο χιόνι;

• Αδιάβροχες χειμερινές μπότες με σκληρή σόλα
• Γκέτες, για να μη μπαίνει χιόνι στο παπούτσι
• Ισοθερμικό, φλις, πουπουλένιο ή συνθετικό μπουφάν, αδιάβροχο σακάκι και παντελόνι
• Σκούφος, buff και δύο ζευγάρια γάντια, ένα λεπτό και ένα ζεστό αδιάβροχο
• Μπατόν με ροδέλες χιονιού
• Γυαλιά ηλίου, γιατί το χιόνι αντανακλά πολύ το φως
• Θερμός με ζεστό τσάι και φαγητό που τρώγεται εύκολα με γάντια
• Φακός κεφαλής, φορτισμένο κινητό και powerbank, γιατί το κρύο αδειάζει γρήγορα τις μπαταρίες
• Κραμπόν και πιολέ, μόνο αν τα ζητάει ο διοργανωτής και ξέρεις να τα χρησιμοποιείς

Τα αντιολισθητικά (microspikes) βοηθάνε σε πατημένο χιόνι και λεπτό πάγο σε ήπια κλίση. Σε απότομη πλαγιά δεν αντικαθιστούν τα κραμπόν. Αν δεν ξέρεις τι χρειάζεσαι, ρώτα τον διοργανωτή πριν αγοράσεις.

Πώς μένω ασφαλής στη χειμερινή πεζοπορία;

1. Δες την πρόγνωση και ρώτα για την κατάσταση του μονοπατιού. Η ΕΟΔ προτείνει να ρωτάς ορειβάτες που πέρασαν πρόσφατα ή τους υπεύθυνους των καταφυγίων.
2. Πες σε κάποιον που δεν έρχεται πού πας και πότε υπολογίζεις να γυρίσεις.
3. Μείνε με την ομάδα. Με αέρα, τα ίχνη στο χιόνι σβήνουν γρήγορα.
4. Φάε και πιες τακτικά. Στο κρύο συχνά δεν νιώθεις δίψα, αλλά χάνεις υγρά.
5. Άλλαξε στρώση πριν ιδρώσεις πολύ, όχι αφού παγώσεις.
6. Αν ο αρχηγός αποφασίσει να γυρίσετε πίσω, γυρνάτε. Η κορυφή θα είναι εκεί και του χρόνου.
7. Σε ανάγκη, κάλεσε το 112. Ο ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης καλείται και χωρίς σήμα από το δικό σου δίκτυο, μέσω οποιουδήποτε άλλου διαθέσιμου δικτύου.

Τι ισχύει για τις χιονοστιβάδες;

Σύμφωνα με την Ελληνική Ομάδα Διάσωσης, μόνο το 20% των χιονοστιβάδων ξεκινάει από φυσικά αίτια. Το υπόλοιπο 80% το προκαλούν σκιέρ, ορειβάτες και όποιος κινείται στο βουνό. Όποιος θαφτεί, πρέπει να βρεθεί γρήγορα. Σε ελβετικά δεδομένα 40 ετών (1981–2020), περίπου 91% επιβίωσαν όταν τους έβγαλαν μέσα σε 10 λεπτά, 76% μετά από 15 λεπτά και γύρω στο 30% μετά από 35 (Rauch και συν., JAMA Network Open, 2024). Στην πράξη τον θαμμένο τον βρίσκουν οι σύντροφοί του, όχι οι διασώστες.

Γι' αυτό σε περιοχές με κίνδυνο χιονοστιβάδας η ομάδα κουβαλάει ανιχνευτή, ράβδο ανίχνευσης (sonda) και φτυάρι, και ξέρει να τα χρησιμοποιεί. Ως αρχάριος, μείνε σε εξορμήσεις χωρίς χιόνι ή Χ1, με διοργανωτή που γνωρίζει την περιοχή. Όταν θες να προχωρήσεις, οι ορειβατικοί σύλλογοι οργανώνουν σχολές χειμερινού βουνού.